Branie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu podatkowym, daje podatnikowi możliwość wyrównania szans i zapewnienie równoprawnej pozycji, której celem końcowym jest określenie faktycznego stanu badanej sprawy i udowodnienie swoich racji.

Zgodnie z opinią Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonej w wyroku z 19 grudnia 2007 r., II FSK 1468/06 „poprzez aktywny udział w postępowaniu podatkowym,…, strona powinna dążyć do wykazania, jak wyglądał stan faktyczny sprawy. Musi ona zarazem ponosić konsekwencje całkowicie biernej, ograniczającej się do sformułowania przypuszczeń jak ten stan „mógł wyglądać”, postawy.”

W innym wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., III SA/Wa 255/06, WSA w Warszawie stwierdził, że organ podatkowy powinien zapewnić podatnikowi możliwość czynnego udziału w postępowaniu. W szczególności, jeżeli organ korzysta z dowodu w postaci zeznań świadków, do jego obowiązków należy dopuszczenie podatnika do udziału we wszystkich przesłuchaniach.

Wszystko to prowadzi do istotnego dla podatnika wniosku, że brak jego udziału w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu decyduje o wykorzystaniu dowodów w tej sprawie. Mianowicie, jeżeli strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, nie mogą one zostać uznane za udowodnione.

Podatnik powinien być odpowiednio wcześnie informowany o każdej czynności postępowania. Podatnik powinien mieć zapewnioną możliwość odpowiedniego przygotowania się do mającej nastąpić czynności.