Przepis art. 81 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nakłada na przedsiębiorcę obowiązek prowadzenia i przechowywania w swojej siedzibie książkę kontroli oraz upoważnień i protokołów kontroli.

W przypadku wszczęcia kontroli, przedsiębiorca jest obowiązany niezwłocznie okazać kontrolującemu książkę kontroli albo kopie odpowiednich jej fragmentów lub wydruki z systemu informatycznego, w którym prowadzona jest książka kontroli, poświadczone przez siebie za zgodność z wpisem w książce kontroli.

Jeżeli przedsiębiorca nie okaże kontrolerom książki kontroli nie będzie to przeszkodą dla przeprowadzenia czynności kontrolnych. Sankcją będzie utrudnienie w korzystaniu przez przedsiębiorcę z uprawnień, jakie przyznaje mu ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w związku z kontrolami.

Książka kontroli służy bowiem przedsiębiorcy do dokumentowania liczby i czasu trwania kontroli jego działalności. To jej podstawowa funkcja.

Nieprzedstawienie książki kontroli kontrolerom w celu wpisanie do niej informacji o prowadzonej kontroli ogranicza możliwość skorzystania z ustawowych uprawnień przez przedsiębiorcę. Przywilej taki przyznaje np. art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Polecamy: VAT 2011

Przepis ten stanowi, że czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli – przy czym istnieje wiele wyjątków od tego przywileju - u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać:
1) w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych;
2) w odniesieniu do małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych;
3) w odniesieniu do średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych;
4) w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców - 48 dni roboczych.