W części pierwszej artykułu zostały opisane przypadki zmiany okoliczności wymaganych dla ustalenia stawki dziennej (sytuacji materialnej sprawcy), rozłożenie kary grzywny  na raty oraz sytuacja osoby odpowiedzialnej posiłkowo.

Zamiana kary grzywny na pracę użyteczną społecznie

Zamiana tego typu możliwa jest jedynie przy wykroczeniach skarbowych.

Zamiana może nastąpić:

- z urzędu,

- na wniosek skazanego, prokuratora albo finansowego organu dochodzenia.

Zamiana wymaga zawsze zgody skazanego, ponieważ nie można utożsamiać pracy społecznie użytecznej z pracą przymusową.

Zgodnie z art. 185 kks praca społecznie użyteczna charakteryzuje się tym, że jest:

1.      nieodpłatna i kontrolowana,

2.      wykonywana na cele społeczne,

3.      wskazana przez sąd,

4.      odbywana w odpowiednim zakładzie pracy, placówce służby zdrowia, opieki społecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej,

5.      realizowana w wymiarze od 5 do 10 godzin w stosunku tygodniowym.

Kodeks karny wykonawczy ustanawia możliwość zamiany nieuiszczonej i niemożliwej do ściągnięcia grzywny orzeczonej za przestępstwa pospolite.

Najpierw sąd (który wydał wyrok w I instancji) musi stwierdzić, że grzywna nie została ściągnięta z powodu bezskuteczności egzekucji ustalonej przez komornika. Następnie wydaje postanowienie o zmianie kary grzywny na pracę społecznie użyteczną. Pracę społecznie użyteczną nadzoruje sąd rejonowy, w którego okręgu jest wykonywana.